Bir işletmeci gözüyle, özellikle bilgi tabanlı bir işletme kurucusu olarak sermaye ile bilgi arasındaki ilişkiyi, farklılığı ve güç dengesini sorgulamışımdır.

Yaygın görüş, işletmede sermayenin cash-nakit para anlamına geldiğini vurgularken hep acaba demişimdir. Bence bir işletmenin merkezindeki şey para olmamalı.

Geçenlerde okuduğum bir makale bu görüşümü destekliyor nitelikteydi. Arş.Gör.Mustafa Üç'ün hazırladığı "Entellektüel Sermaye" konulu yazı biraz uzun ama gerçektende birçok soruma cevap niteliğindeydi.

Para biriminden, mekandan ve zamandan bağımsız insanın şahsındaki sermayeleri (Güzel Ahlaklı olması, bu konuda daha sonra detaylı bir çalışma yayınlayacağım) olduğu gibi işletme kurguları açısından paradan bağımsız sermaye tabanları vardır.

Entelektüel sermaye büyük ölçüde soyut varlıklardan oluşmaktadır Soyut varlıkların kazanılması ve işletmeye yarar sağlar hale getirilmesi bir başka deyişle ondan katma değer sağlanması, entelektüel sermayenin konusunu oluşturmaktadır.
Soyut varlıkların kazanılması, iyi eğitim almış yetenekli personelin istihdamı ve en yeni teknolojiyle donatılmış işletme alt yapısının sağlanmasıyla bir ölçüde elde edilebilir. Fakat bir diğer önemli husus  bu entelektüel materyalden katma değer çıkarılabilmesidir. Bunun için gerekli olan şey kurumsal zeka bir başka deyişle şirket IQ’ sudur. General Electric’in başkanı J.Welsh, konuyla ilgili şunu söylemektedir. Rekabetin en sert biçimde çağımızda yaşandığı da göz önüne alındığında bu sözün önemi bir kat daha artmaktadır. Bilginin yönetilmesi, bilgi akışını yönetmekten, bilgiyi ihtiyaç duyanlara iletmekten ve hemen harekete geçmelerini sağlamaktan başka bir şey değildir. Bilgi durağan bir söz değil bir fiildir. Dolayısıyla bilgi yönetimi bir amaç değil, bir araçtır.  Amaç kurumsal zekayı ya da şirket IQ’ sunu arttırmaktadır. Günümüzün dinamik piyasaları, bir şirketin başarılı olabilmesi için yüksek bir IQ’ya sahip olmasını gerektirir. (B.Gates, 1999; s.227)

Sizce işletmedeki değerler zincirinde neler var?
- Nakit Sermaye
- İnsan Sermayesi
- İş Bilgisi Tecrübe
- İş İlişkileri Sermayesi (Müşteri, Tedarikçi, Çalışan vb.)
- Üretilen Değerler (Üründen ziyade algı değerleri: marka, patent, işletme içindeki yazılmayan ama varolan değerler)
- İş yapış ve yönetim metodolojileri

Sayın Mustafa Bey yazısında "Bütün unsurlar, insan sermayesinin özü olan akıl, yapısal sermayenin özü olan rutinler ve ilişkisel sermeyenin özü olan ilişkilerle bağlantı halindedir" söylemiştir.

Bu görüşü biraz daha genişletmek gerekirse; İnsan sermayesinin özü sadece akıl değil, maddi ve manevi değerler silsilesidir. Genelde hesaba katılmayan Vicdan, His, Duygu, Nefs insan sermayesine temel teşkil edecek unsurları meydana getirir.
Meydana gelen insan-i değerler toplamından İşletme bilgi tabanını, işletme entellektüel sermayesini oluşturacak değerler bütünü oluşur.
Entellektüel sermayenin sadece bu dünyaya bakan maddi yani yoktur, Asıl alemlere bakan duygu bağları vardır ve daha önemlidir. Yakın gelecekte işletmeler bu Metafiziki duygu bağlarından yapılar oluşturacaklardır diye düşünüyorum.